|
Te struktury w kształcie dysku znajdują się we krwi wszystkich ssaków. Płytki krwi poza tym, że zabezpieczają nas od wykrwawienia się na śmierć w przypadku zranienia, odgrywają też główną rolę w powstawaniu miażdżycy tętnic i zakrzepicy tętnicy wieńcowej.
Płytki krwi powstają w szpiku kostnym i zwykle w krwiobiegu znajduje się stała ich liczba. Zewnętrzna błona płytek krwi jest najważniejsza dla kontroli procesu zwanego homeostazą. Jeśli ten mechanizm działa prawidłowo, zapobiega on utracie krwi z niezniszczonych naczyń krwionośnych i zatrzymuje nadmierne krwawienie z przeciętych naczyń. Mówiąc inaczej, homeostaza jest systemem kontrolnym, który pozwala krwi krzepnąć tylko wtedy, gdy jest to konieczne. Błona płytki krwi jest źródłem substancji nazywanej czynnikiem płytkowym 3. Kiedy zostanie on wydzielony przez płytki krwi, przyśpiesza krzepnięcie krwi. W normalnych warunkach płytki krwi nie skupiają się razem, ani nie przylepiają się do wyściółki naczyń krwionośnych. Jednakże kiedy te wyściółki zostają zniszczone, krążące w krwi płytki krwi stają się lepkie, zbierają się w miejscu zranienia i razem z innymi czynnikami koagulacji krwi tworzą skrzep czy czop, aby powstrzymać krwawienie. Ten proces jest homeostazą. W tym momencie warto wspomnieć o pewnych związkach wydzielanych przez tętnice podczas aktywacji płytek krwi. Kiedy pojawia się uszkodzenie, tętnica wydziela tromboksan A2. To stymuluje płytki krwi do skupiania się, aby zatrzymać krwawienie. Tętnice wydzielają też prostacyklinę, aby powstrzymać jakiekolwiek niepotrzebne, nadmierne krzepnięcie krwi. W zniszczonych tętnicach, w których rozwinęły się ogniska miażdżycowe, prostacyklina nie wydziela się, co nasila problem miażdżycy. Gdy proces tworzenia się ognisk miażdżycowych postępuje, pokrywa je warstwa komórek. To nie zdarza się przypadkiem, ale jest sprowokowane przez inny produkt płytek krwi — czynnik wzrostowy. Pobudza on komórki wyściółki ścian naczyń do rozmnażania się i rośnięcia ponad ognisko miażdżycowe. Kiedy ten proces powtórzy się wielokrotnie, tętnica ulegnie zablokowaniu.
|